हर्क साम्पाङको उदयले नेपाली राजनीतिलाई एउटा नयाँ मोड दिएको छ— सेवा, श्रम र पारदर्शीता :

काठमाडौं ।
धरान उपमहानगरपालिकाका मेयर हर्क साम्पाङ को राजनीतिक उदय र उहाँले चलाएको शासनशैलीले यतिबेला सिंगो नेपाली राजनीतिलाई नयाँ ऊर्जा र तरङ्ग दिएको छ। स्थापित दलहरूको छत्रछायाँबाट मुक्त भएर स्वतन्त्र उम्मेदवारका रूपमा निर्वाचित भई उहाँले अँगालेको जन-मुखी, पारदर्शी र श्रम-प्रधान शैलीले देशव्यापी रूपमा जनतामा आशा जगाएको छ भने परम्परागत राजनीतिक दलहरूलाई गम्भीर आत्मसमीक्षा गर्न बाध्य पारेको छ।

उहाँको काम गर्ने तरिकालाई राजनीतिक वृत्तमा ‘हर्क हन्डल’ नामले चिनिन थालिएको छ।

के हो ‘हर्क हन्डल’ र किन छ यो चर्चामा?
हर्क साम्पाङको राजनीतिक शैली परम्परागत नेताहरूभन्दा मौलिक रूपमा फरक छ। यसका मुख्य विशेषताहरू निम्न छन्:

श्रमदानको संस्कृति: उहाँको सबैभन्दा ठूलो र लोकप्रिय हतियार भनेको श्रमदान हो। पानीको मुहान संरक्षण गर्ने होस् वा सडक निर्माण, उहाँ आफैँ अग्रपंक्तिमा कुटो-कोदालो लिएर खट्नुहुन्छ र जनतालाई पनि सामूहिक श्रमका लागि आह्वान गर्नुहुन्छ। यसले जनता र नेतृत्वबीचको दूरी घटाएको छ।

पारदर्शीता र सामाजिक सञ्जालको प्रयोग: उहाँ आफ्ना हरेक निर्णय र कामहरूको प्रगति सामाजिक सञ्जाल (विशेषगरी फेसबुक) मार्फत तत्काल र प्रत्यक्ष रूपमा जनतालाई जानकारी गराउनुहुन्छ। यसले सरकारी काममा पारदर्शिता बढाएको छ।

विकासमा ‘असाध्यै’ को मानसिकता तोड्नु: धरानमा दशकौँदेखि समाधान हुन नसकेको खानेपानीको समस्यालाई उहाँले श्रमदान र वैकल्पिक स्रोतको खोजी बाट समाधानको दिशामा लैजानुभएको छ। यसले नेपाली राजनीतिमा ‘यो काम गर्न सकिँदैन’ भन्ने मानसिकतालाई चुनौती दिएको छ।

सादा जीवनशैली: सुविधाभोगी र महँगो जीवनशैली अपनाउने अन्य नेताहरूभन्दा फरक भएर उहाँले सादा र निम्न-मध्यमवर्गीय जीवनशैली कायम राख्नुभएको छ। यसले जनतासँग भावनात्मक रूपमा जोड्न मद्दत गरेको छ।

परम्परागत राजनीतिमाथि चुनौती
हर्क साम्पाङको सफलताले स्थापित र ठूला दलहरूलाई निकै ठूलो चुनौती दिएको छ।

राजनीतिक चेतनामा परिवर्तन: देशका प्रमुख दलहरूले व्यक्तिगत स्वार्थ र भागबन्डाको राजनीति लाई प्राथमिकता दिइरहँदा, साम्पाङको सफलताले जनता अब काम गर्ने, पारदर्शी र जवाफदेही नेता को पक्षमा रहेको प्रमाणित गरेको छ।

दैनिक जीवनका समस्यामा फोकस: उहाँले ठूला राष्ट्रिय मुद्दामा अल्झिनुभन्दा स्थानीय तहका आधारभूत आवश्यकता (खानेपानी, सडक, सरसफाइ) लाई प्राथमिकता दिनुभयो। यसले अन्य स्थानीय तहका नेताहरूलाई पनि जनताका प्राथमिक समस्यामा ध्यान दिन दबाब बढाएको छ।

स्वतन्त्र शक्तिको उदय: उहाँको जितपछि देशका अन्य स्थानमा पनि स्थानीय र राष्ट्रिय चुनावमा स्वतन्त्र उम्मेदवारहरू उठ्ने र जित्ने लहर बढ्यो। यसले दलगत प्रणालीभन्दा व्यक्तिगत क्षमता र प्रतिबद्धता महत्त्वपूर्ण हुने सन्देश दिएको छ।

नयाँ ऊर्जा र तरंग:
नेपालका युवा पुस्ता र राजनीतिबाट वाक्कदिक्क भएका नागरिकहरूका लागि हर्क साम्पाङको राजनीतिले ‘आशाको दियो’ बालेको छ।

युवामा उत्साह: साम्पाङको कामप्रतिको समर्पणले युवाहरूमा आफ्नो देशमै बसेर पनि परिवर्तन सम्भव छ भन्ने भावना जागेको छ। देश निर्माणको महाअभियानमा युवाहरूलाई जोड्न उहाँ सफल हुनुभएको छ।

नकारात्मकतामाथि सकारात्मकता: नेपाली राजनीतिमा छाएको भ्रष्टाचार र निराशा को कालो बादल चिर्दै साम्पाङको सकारात्मक पहलले ‘गरिखाने’ संस्कृतिको विकास गरेको छ।

“हर्क साम्पाङको शैलीले देशको समग्र राजनीतिलाई ‘पढाइने र गरिने’ भन्ने दुई धारमा बाँडेको छ। नेताले भाषण गर्ने होइन, काम गर्ने हो भन्ने सन्देश स्थापित भएको छ।”

– राजनीतिक विश्लेषक

अगाडिका चुनौतीहरू
हर्क साम्पाङको राजनीतिले लहर ल्याए पनि यसका आफ्नै चुनौतीहरू छन्। उहाँले स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन भन्दा बाहिर गएर काम गर्न नपाउने, कर्मचारी प्रशासनलाई नियमानुसार चलाउनुपर्ने र परम्परागत राजनीतिक शक्तिको अवरोध सामना गर्नुपर्ने हुन्छ। यो लहरलाई दीर्घकालसम्म संस्थागत गर्न सक्नु नै उहाँको र नेपाली राजनीतिको भविष्यका लागि महत्त्वपूर्ण हुनेछ।