नयाँ दिल्ली, जेठ ७ (एभरेष्ट अनलाइन खबर) ।

छिमेकी मुलुक भारतमा यतिबेला एउटा अनौठो डिजिटल जनआन्दोलनले राजनीतिक र सामाजिक सञ्जालको माहोल तातेको छ। अदालतको एउटा अपमानजनक टिप्पणीलाई हतियार बनाउँदै त्यहाँका युवा तथा ‘जेन जी’ (Gen Z) पुस्ताले “ककरोच जनता पार्टी” (Cockroach Janta Party) नामक डिजिटल दल घोषणा गरेर प्रणाली विरुद्ध ठुलो विद्रोह सुरु गरेका छन्।

कुनै वास्तविक राजनीतिक दर्ता नभएको यो पार्टीले सामाजिक सञ्जालमा मात्रै ४ दिनभित्र १ करोड (१० मिलियन) भन्दा बढी फलोअर्स कमाएर विश्वलाई नै अचम्मित पारेको छ। नेपालमा केही समयअघि सामाजिक विसङ्गति विरुद्ध व्यङ्ग्य गर्दै ‘खरानी दल’ ट्रेन्डिङमा आएजस्तै, भारतमा यो ‘साङ्ला आन्दोलन’ अहिले डढेलो जस्तै फैलिएको छ।

 के हो त मुख्य विवाद? (घटनाक्रम)

गत मे १५, २०२६ मा भारतका सर्वोच्च अदालतका मुख्य न्यायाधीश सूर्य कान्तले एउटा मुद्दाको सुनुवाइका क्रममा देशका नक्कली डिग्रीधारी र बेरोजगार युवाहरूलाई लक्षित गर्दै “ककरोच” (साङ्ला) र “परजीवी” (Parasites) जस्ता कडा शब्द प्रयोग गरेका थिए।

अदालतको यो टिप्पणीले युवाहरूमाझ तीव्र आक्रोश पैदा गर्यो। तर, युवाहरूले सडकमा ढुङ्गामुढा गर्नुको सट्टा यो अपमानलाई नै आफ्नो सबैभन्दा ठुलो हतियार बनाए। अभिजीत दिपके नामका एक युवाले सामाजिक सञ्जालमा ठट्टा गर्दै “ककरोच जनता पार्टी” को घोषणा गरे र गुगल फर्ममार्फत डिजिटल सदस्यता बाँड्न सुरु गरे, जसले अहिले एउटा क्रान्तिको रूप लिएको छ।

श किन रोजियो ‘ककरोच’ नाम?

युवाहरूको तर्क निकै रोचक र दार्शनिक छ। जीवविज्ञान अनुसार, ककरोच (साङ्ला) यस्तो जीव हो जसले जस्तोसुकै कठिन परिस्थिति वा आणविक विस्फोट (Nuclear Blast) मा पनि आफूलाई बचाउन सक्छ। युवाहरूले भनेका छन्:

“वर्तमान व्यवस्था र नेताहरूले हामीलाई जति नै थिचे पनि, महँगी र बेरोजगारीले जति नै सताए पनि हामी ककरोच जस्तै बाँचेर लडिरहनेछौँ।”

1. यस डिजिटल पार्टीको मुख्य नारा “अल्छी र बेरोजगारहरूको आवाज”

 राखिएको छ, जसले सरकारी नीति र परीक्षाका प्रश्नपत्रहरू बाहिरिने (Paper Leaks) जस्ता समस्याबाट दिक्क भएका करोडौँ युवाहरूको प्रतिनिधित्व गर्छ।

 ‘ककरोच पार्टी’ को गम्भीर र क्रान्तिकारी घोषणापत्र (Manifesto)

रमाइलो र मिम्स (Memes) बाट सुरु भए पनि यस पार्टीले देशको राजनीतिक प्रणाली सुधार्न केही यस्ता गम्भीर मागहरू अघि सारेको छ, जसले ठूला-ठूला नेताहरूको पसिना छुटाइदिएको छ:

• न्यायाधीशहरूमाथि प्रतिबन्ध: अवकाश पाएका न्यायाधीशहरूलाई माथिल्लो सदन (राज्यसभा) को सिट वा अन्य सरकारी फाइदाका पदहरू (Post-Retirement Benefits) दिन नपाइने।

• महिला आरक्षण: संसदमा महिलाहरूका लागि अनिवार्य ५० प्रतिशत आरक्षण हुनुपर्ने।

• गोदी मिडियाको अन्त्य: ठूला कर्पोरेट घरानाको कब्जामा रहेका र एजेन्डा चलाउने मिडिया हाउसहरूको लाइसेन्स खारेज गरी स्वतन्त्र मिडियाको स्थापना गर्नुपर्ने।

• दलबदल गर्नेलाई कडा सजाय: नेताहरूले व्यक्तिगत स्वार्थका लागि पार्टी परिवर्तन गरेमा २० वर्षसम्म चुनाव लड्न प्रतिबन्ध लगाउनुपर्ने।सेलिब्रेटी र राजनीतिज्ञको पनि साथ!

यो आन्दोलन सोसल मिडियाको भित्तामा मात्र सीमित छैन। भारतका प्रखर राजनीतिज्ञ तथा तृणमूल कांग्रेस (TMC) का सांसद महुआ मोइत्रा र कीर्ति आजाद जस्ता दिग्गजहरूले पनि यस डिजिटल आन्दोलन र युवाहरूको रचनात्मक विद्रोहलाई खुला समर्थन जनाएका छन्।

 एभरेष्ट विशेष टिप्पणी:

डिजिटल जमानाका ‘जेन जी’ युवाहरूलाई कमजोर ठान्ने राजनीतिक दलहरूका लागि यो एउटा ठुलो पाठ हो। जसरी नेपालमा ‘खरानी दल’ जस्ता ट्रेन्डहरूले प्रणालीमाथिको असन्तुष्टि व्यक्त गर्छन्, त्यसरी नै भारतको यो ‘ककरोच आन्दोलन’ ले प्रमाणित गरिदिएको छ कि- “अबको क्रान्ति बन्दुक र नाराले होइन, मिम्स (Memes) र डिजिटल एकताले आउँछ।”

यस अनौठो पार्टी र आन्दोलनको पलपलको अपडेटका लागि हेर्दै रहनुहोला www.everestonlinekhabar.com।