![]()
काठमाडौँ । “धर्मको रक्षा गर, देशको एकता कायम राख।” राष्ट्र निर्माता पृथ्वी नारायण शाहको यो दिव्य उपदेश आज पनि उत्तिकै सान्दर्भिक छ। हरेक वर्ष पौष २७ गते मनाइने पृथ्वी जयन्तीलाई केवल एउटा राजाको जन्मदिनको रूपमा मात्र नभई सिंगो नेपालको पहिचान र ‘नेपालीपन’ को विगुल फुक्ने दिनका रूपमा हर्षोल्लासपूर्वक मनाइँदैछ।पृथ्वी नारायण शाहलाई नेपालमा मात्र होइन, दक्षिण एसियाकै एक दूरदर्शी र राष्ट्रियताको प्रतीक नेतृत्वका रूपमा हेरिन्छ। इतिहासकारहरूले उनलाई विश्वका चर्चित राष्ट्र निर्माताहरूसँग तुलना गर्ने गरेका छन्:
फ्रान्सका नेपोलियन बोनापार्ट
इटालीका जुसेप गरिबाल्डी
अमेरिकाका जर्ज वासिङ्टन
जर्मनीका विस्मार्क
यी विश्व नेताहरूले झैँ पृथ्वी नारायण शाहले छरिएर रहेका साना राज्यहरूलाई एकीकृत गरी एउटा बलियो र सार्वभौम नेपालको जग बसालेका थिए।
राष्ट्रिय एकता दिवस, नेपालीपनको पुनर्जागरण
सरकारले पौष २७ लाई राष्ट्रिय एकता दिवसका रूपमा मनाउँदै गर्दा यसले नेपालीहरूलाई आफ्नो माटो र इतिहासप्रति झकझक्याउने काम गरेको छ। बाह्य शक्तिहरूको बढ्दो प्रभाव र आन्तरिक वैचारिक मतभेदका बीच पृथ्वी नारायण शाहका दिव्य उपदेशहरूले राष्ट्रिय एकताको कडीको रूपमा काम गरिरहेका छन्।
“यो दिन केवल उत्सव मात्र होइन, यो त हामी को हौँ र हाम्रो अस्तित्व कसरी जोगिएको छ भनेर आत्मसमीक्षा गर्ने दिन पनि हो।”
आधुनिक नेपालमा दिव्य उपदेशको सान्दर्भिकता
पृथ्वी नारायण शाहले दिएका प्रशासनिक, आर्थिक र परराष्ट्र नीति सम्बन्धी उपदेशहरू (दिव्य उपदेश) आजको संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रमा पनि मार्गदर्शक मानिन्छन्। ‘नेपाल दुई ढुङ्गाबीचको तरुल हो’ भन्ने उनको भनाइले आजको भूराजनीतिक अवस्थामा नेपालको तटस्थताको महत्वलाई झल्काउँछ।
आज देशैभर विभिन्न कार्यक्रम, र्याली र विचार गोष्ठीहरू आयोजना गरी पृथ्वी नारायण शाहको सालिकमा माल्यार्पण गरिँदैछ। सामाजिक सञ्जालदेखि सदनसम्म राष्ट्र निर्माताको योगदानलाई कदर गर्नुपर्ने आवाज बुलन्द भइरहेको छ।


