भान्सामा ग्यास होइन सास्ती: वितरण प्रणालीको असफलता कि नियतमा खोट?

नेपालमा प्रविधिको विकास र डिजिटल नेपालको नारा गुञ्जिरहँदा सर्वसाधारण नागरिक भने बिहानैदेखि ग्यास सिलिन्डरको टोकन लिन डोरीको लाइनमा उभिन बाध्य छन्। घरघरमा सहजै पुग्नुपर्ने भान्साको अत्यावश्यकीय वस्तु खाना पकाउने ग्यासका लागि नागरिकले विगत पाँच महिनादेखि बेहोरिरहेको यो सास्तीले हाम्रो राज्य संयन्त्र र वितरण प्रणालीको असफलतालाई नाङ्गो रूपमा सार्वजनिक गरिदिएको छ।

बिहानै चुलो बालेर काममा निस्कनुपर्ने नागरिक दिनभर लाइनमा बस्न बाध्य छन्। समय, श्रम र स्वाभिमान जोगाउनुपर्ने उमेरका नागरिक हातमा टोकन र रित्तो सिलिन्डर समातेर घन्टौँ लाइनमा उभिँदा राज्य सत्ता भने मौन दर्शक बनेको छ। नागरिकको यो समय र श्रमको क्षति मात्र होइन, उनीहरूको सम्मानमाथिको गम्भीर प्रहार हो।

१. सरकार र नियमनकारी निकाय: ग्यासजस्तो संवेदनशील वस्तुको बजार अनुगमन, आपूर्ति व्यवस्थापन र दीर्घकालीन योजना बनाउन नसक्नु सरकारको पहिलो असफलता हो।

२. फितलो वितरण प्रणाली: उपभोक्तासम्म सहज रूपमा ग्यास पुर्‍याउने स्पष्ट र व्यवस्थित संयन्त्र नहुनु तथा परम्परागत ढङ्गले लाइन प्रणालीमा छाडिदिनु वितरण प्रणालीको कमजोरी हो।

३. व्यवसायी र बिचौलियाको मनोमानी: कृत्रिम अभाव सिर्जना गर्ने, कालोबजारी गर्ने र उपभोक्तालाई सहज सेवा दिनुभन्दा आफ्नो नाफा मात्र हेर्ने नियतले गर्दा समस्या थप जटिल बनेको छ।

ग्यासको समस्या कुनै प्राकृतिक विपत्ति होइन, यो विशुद्ध कुव्यवस्थापनको उपज हो। नागरिकको धैर्यको बाँध भत्किनुअघि नै सम्बन्धित निकायले यो सास्तीको अन्त्य गरी स्थायी समाधान खोज्न आवश्यक छ।