By एभरेष्ट अन्लाईन खबर 
काठमाडौं, २०८२ मंसिर १० गते
नेपालको सबैभन्दा पुरानो लोकतान्त्रिक दल नेपाली कांग्रेस यतिबेला आन्तरिक किचलो र तीव्र ध्रुवीकरणको चपेटामा परेको छ। पार्टीको १४औँ महाधिवेशनपछि सभापति शेरबहादुर देउवा र पूर्व प्रत्याशी डा. शेखर कोइराला पक्षबीच रहेको गुटगत राजनीति केही समय मत्थर भए पनि, अहिले १५औँ महाधिवेशनको सँघारमा र समसामयिक राष्ट्रिय राजनीतिलाई लिएर नयाँ समीकरण र तिक्तताहरु सतहमा आएका छन्।
१. नयाँ समीकरणको अभ्यास
देउवा-कोइराला निकटता: १४औँ महाधिवेशनमा सभापतिको प्रतिस्पर्धामा रहेका शेरबहादुर देउवा र डा. शेखर कोइरालाबीच पछिल्लो समयमा निकटता बढेको संकेत देखिएको छ। यो निकटताबाट दुवै पक्षका केही नेताहरू भने असन्तुष्ट बनेका छन्।
नयाँ समूह निर्माणको तयारी: सभापति देउवा पक्षका केही नेता र महामन्त्रीद्वय गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्मा सहित कोइराला पक्षका केही युवा नेताहरूले मिलेर पार्टीभित्र नयाँ समीकरण र छुट्टै समूह निर्माण गर्ने गोप्य तयारीमा लागेको खबरले कांग्रेसको राजनीतिमा नयाँ ध्रुवीकरणको संकेत दिएको छ।
नीति र नेतृत्वको बहसको अभाव: विश्लेषकहरूका अनुसार, कांग्रेसमा अहिले वैचारिक बहसभन्दा पनि अवसरवाद र व्यक्तिगत महत्त्वाकांक्षा हावी भएको छ। १४औँ महाधिवेशनमा जस्तै १५औँ महाधिवेशनको चर्चा हुँदा पनि नीति र कार्यक्रमभन्दा पदाधिकारीका लागि हानथाप केन्द्रमा छ।
२. १५औँ महाधिवेशनको विवाद र अन्योल
महाधिवेशनको मितिमा अल्झन: पार्टीको केन्द्रीय समिति बैठकको ठूलो समय १५औँ महाधिवेशन कहिले गर्ने भन्ने विषयमै अल्झिएको छ। नेतृत्वले महाधिवेशनलाई पर धकेल्न खोजेको आरोप एक पक्षले लगाउँदै आएको छ।
आन्तरिक लोकतन्त्रमा प्रश्न: महाधिवेशनको मिति र तयारीमा देखिएको ढिलासुस्ती तथा विधानको पूर्ण पालना नभएको भन्दै पार्टीको आन्तरिक लोकतन्त्रमाथि नै प्रश्न उठ्न थालेको छ। यसले कार्यकर्ताको मनोबल घटाउने र पार्टी छाड्ने क्रम बढ्ने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।
३. राष्ट्रिय राजनीतिमा कांग्रेसको भूमिका र ध्रुवीकरण
प्रतिपक्षको आक्रामक रणनीति: कांग्रेसले सहकारी ठगी प्रकरणमा उपप्रधानमन्त्री तथा गृहमन्त्री रवि लामिछानेको संलग्नताबारे संसदीय छानबिन समिति गठनको माग राखेर संसद अवरोध गर्दा राष्ट्रिय राजनीतिमा सत्ता र प्रतिपक्षबीचको ध्रुवीकरण बढेको छ।
सत्ता समीकरण फेरबदल: पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेकपा (एकीकृत समाजवादी) का अध्यक्ष माधवकुमार नेपालले बाम लोकतान्त्रिक गठबन्धन टुट्नुमा नेपाली कांग्रेसको अहङ्कार जिम्मेवार रहेको आरोप लगाएका थिए। संवैधानिक तथा राजकीय पद बाँडफाँटमा कांग्रेसको गैर-राजनीतिक चरित्रले नयाँ ध्रुवीकरण बढाएको उनको भनाइ थियो।
जेन-जी पुस्ताको विद्रोह: भ्रष्टाचार विरुद्ध र सुशासनको पक्षमा जेन-जी पुस्ताका युवाहरूले गरेको प्रदर्शनलाई कांग्रेसले आफ्नो समसामयिक राजनीतिक विश्लेषणमा समेटेको छ, जसले परम्परागत दलहरूको सिन्डिकेटविरुद्ध वैकल्पिक राजनीतिक शक्तिको उदय र नयाँ ध्रुवीकरणको सम्भावनालाई बल पुर्याएको छ।
नेपाली कांग्रेसको यो आन्तरिक ध्रुवीकरणले आगामी दिनमा पार्टीको संगठनात्मक संरचना लाई कमजोर बनाउन सक्ने र आम निर्वाचनको परिणाम मा समेत नकारात्मक असर पार्न सक्ने खतरा देखिएको छ। पार्टीभित्रको शक्ति संघर्षलाई व्यवस्थापन गरी नीतिगत स्पष्टताका साथ अगाडि बढ्नु कांग्रेस नेतृत्वका लागि अहिलेको मुख्य चुनौती बनेको छ।
