![]()
काठमाडौं: मौसम चिसिँदै गएसँगै नेपालीहरूको खानपिनको रोजाइमा पनि फेरबदल आउँछ। यस्तो बेला चियाको चुस्की वा तातो सुपको महत्त्व जति हुन्छ, त्योभन्दा कयौं गुणा बढी स्थान ओगट्छ, मःमले। र, विशेषगरी जाडोयाममा, एउटा नामले नेपालीको जिब्रोमा र मनमा न्यानो स्पर्श दिन्छ— त्यो हो: झोल मःम।
मःम केवल एउटा परिकार मात्र होइन, यो नेपाली ‘फास्ट-फूड’ संस्कृति र भावनात्मक सम्बन्धको एउटा प्रतीक हो। सामान्यतया बाफमा पकाइएको र भित्र मसलादार किमा (मासु वा तरकारी) भरिएको यो ‘डम्पलिङ’ (dumpling) ले हरेक वर्गका मानिसको मन जितेको छ।
जाडो र झोल मःमको ‘अटूट’ सम्बन्ध
स्टिम मःम, फ्राई मःम, वा चाउचाउसँगको मःम, सबै आ-आफ्नो ठाउँमा स्वादिष्ट छन्। तर, जब जाडो सुरु हुन्छ, मःमलाई डुबाएर खाने तातो, पिरो र ट्याङ्गो झोल (सूप) को माग ह्वात्तै बढ्छ।
झोल मःमको विशेषता भनेकै यसको ‘कम्फर्ट फूड’ (Comfort Food) चरित्र हो।
चिसोले कठ्याङ्ग्रिएको बेला एक कचौरा तातो झोलले शरीरमा ऊर्जा र न्यानोपन सञ्चार गर्छ।
स्वादको विविधता: टमाटर, तिल, खुर्सानी र विशेष मसलाले तयार पारिएको झोलको स्वाद कहिले पिरो, कहिले अमिलो, त कहिले मीठो भएर जिब्रोमा सन्तुलित अनुभव दिन्छ।
साथीभाइ वा परिवारसँग गफिँदै, सँगै एउटै प्लेटको झोल मःम बाँडेर खाँदाको त्यो क्षणले सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनाउँछ।
व्यवसायी भन्छन्: ‘डिमान्ड बढेको बढ्यै!’
काठमाडौंका लोकप्रिय मःम पसलका सञ्चालकहरूका अनुसार, जाडो लाग्ने बित्तिकै झोल मःमको बिक्री दोब्बर हुन्छ। “गर्मीमा स्टिम मःम बढी चल्छ, तर मंसिर-पुस लागेपछि ग्राहकहरू ‘तातो झोल मःम दिनुहोस्’ भनेर आउँछन्,” एक रेस्टुरेन्ट व्यवसायी बताउँछन्। यसले देखाउँछ कि झोल मःम नेपालीको जाडोको ‘अफिसियल’ परिकार हो।
अन्त्यमा, एक सानो निष्कर्ष
नेपाली भएर मःम मन नपर्ने सायदै कोही होला। तर, जब जाडोको मौसम ढोकामा दस्तक दिन्छ, तब सामान्य मःमको स्वादलाई पनि नयाँ उचाइ दिने झोल मःम ले एउटा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। यो केवल भोजन मात्र होइन, जाडोलाई स्वागत गर्ने नेपाली शैली हो।


