By एभरेष्ट अन्लाईन खबर 
काठमाडौं: प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेकपा (एमाले) को आसन्न ११औँ महाधिवेशन नजिकिँदै गर्दा पार्टीभित्रको नेतृत्वको रस्साकस्सी उत्कर्षमा पुगेको छ। पार्टीका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले पुनः अध्यक्ष पदमा उम्मेदवारी दिने औपचारिक घोषणा गरेसँगै लामो समयदेखि शान्त देखिएको एमालेभित्रको नेतृत्व प्रतिस्पर्धाले अचानक ‘भूकम्प’को रूप लिएको छ। यो ‘भूकम्प’लाई थप बल पुर्याएको छ, वरिष्ठ नेता ईश्वर पोखरेलले अध्यक्ष पदमा आफ्नो सशक्त दाबेदारी प्रस्तुत गरेर।
अध्यक्ष ओलीको घोषणालाई धेरैले स्वाभाविक मानेका थिए। तर, पार्टीलाई ‘सर्वसम्मत’ नेतृत्व दिएर एकताको सन्देश दिने प्रयास भइरहेका बेला पोखरेलले ‘प्रतिस्पर्धाका लागि तयार’ रहेको अभिव्यक्ति दिएपछि महाधिवेशनको माहोल एकाएक तातिएको छ र यसले पार्टीभित्रको ‘पछिल्लो अव्यवस्था’ वा नेतृत्वको ‘शक्ति-संघर्ष’लाई उजागर गरेको छ।
दुई ध्रुवीय संघर्षको संकेत
महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूले मतदानको अधिकार पाउने भएपछि यो निर्वाचन दुई शीर्ष नेताबीचको सीधा प्रतिस्पर्धामा परिणत हुने सम्भावना बढेको छ।
केपी ओलीको पक्ष: ओलीलाई पार्टीको ठूलो पंक्तिले ‘सर्वमान्य’ र ‘जनतामा लोकप्रिय’ नेताको रूपमा हेरेको छ। उनले आफ्नो कार्यकालमा सरकार र पार्टीलाई हाँकेको अनुभव, र मुलुकको राजनीतिको ‘कि-फ्याक्टर’को रूपमा स्थापित भएको तर्क दिँदै निरन्तरताको पक्षमा मत मागिरहेका छन्।
ईश्वर पोखरेलको पक्ष: पोखरेलले लामो समयदेखि पार्टीको उपल्लो तहमा रहेर काम गरेको, वैचारिक रूपमा स्पष्ट र संगठनमा खारिएको नेताको रूपमा आफूलाई प्रस्तुत गरेका छन्। उनको दाबीलाई पार्टीभित्र ‘पुरानो पुस्ता’ र ‘विधि-पद्धति’मा विश्वास गर्ने समूहले बल पुर्याउन सक्नेछ। पोखरेलले ‘पार्टीलाई थप लोकतान्त्रिक र आन्तरिक प्रतिस्पर्धाबाट अघि बढाउनुपर्छ’ भन्ने सन्देश दिन खोजेका छन्।
आन्तरिक प्रतिस्पर्धामा ओलीको मौनता
पोखरेलले उम्मेदवारी दिने अडान राख्दै गर्दा, अध्यक्ष ओलीले भने आन्तरिक प्रतिस्पर्धाको विषयमा हालसम्म सार्वजनिक रूपमा कुनै प्रतिक्रिया दिएका छैनन्। यसलाई केहीले ओली समूहको ‘रणनीतिक मौनता’ मानेका छन् भने केहीले ‘पोखरेलको दाबीलाई गम्भीरतापूर्वक लिएको’ संकेतको रूपमा अर्थ्याएका छन्।
यदि यो प्रतिस्पर्धा निर्वाचनसम्म पुगेमा, यसले एमालेको आन्तरिक लोकतन्त्रलाई बलियो बनाउने एक पक्ष छ, तर अर्को पक्षमा यसले महाधिवेशनपछि पनि अन्तरकलहको बीजारोपण गर्न सक्ने खतरा पनि छ। पार्टीको ठूलो पंक्ति अहिले पनि ‘सर्वसम्मत नेतृत्व चयन’को पक्षमा रहेको देखिन्छ।
अबको बाटो: सर्वसम्मतिको दबाब कि मतदानको सामना?
पछिल्लो गतिविधिले महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूलाई निकै अन्योलमा पारेको छ।
“एमालेको भविष्य कस्तो नेतृत्वले तय गर्छ भन्ने प्रश्न अहिले महत्त्वपूर्ण बनेको छ। अहिलेको प्रतिस्पर्धाले पार्टीको आन्तरिक लोकतन्त्र बलियो भएको देखाउँछ, तर यसले निर्वाचनपछि पार्टी एकढिक्का रहन्छ वा रहँदैन भन्ने चुनौती पनि सिर्जना गरेको छ,” एक केन्द्रीय सदस्यले टिप्पणी गरे।
अबको केही दिनभित्रै पार्टीका शीर्ष नेताहरूबीच गहन छलफल हुने र त्यसले पोखरेलको उम्मेदवारीलाई ‘व्यवस्थापन’ गर्ने वा निर्वाचनको सामना गर्ने भन्ने दिशा तय हुनेछ। जे भए पनि, एमालेको ११औँ महाधिवेशनले पार्टीको भावी दिशा र नेपाली राजनीतिमा यसको भूमिका कस्तो हुनेछ भन्ने स्पष्ट पार्नेछ।
के एमाले सहमतिबाट अघि बढ्छ वा नेतृत्वका लागि मतदानसम्म जान्छ? सबैको नजर अब महाधिवेशनस्थलतिर केन्द्रित छ।
